Tężyczka. Podstępna choroba, która daje różne objawy

przez redakcja HaloMed

30.11.2023

image

Wybierz usługę

Recepta

Kontynuacja lub nowy lek

od 59 zł

Skierowanie

Skierowanie na CT, MRI, RTG

od 79 zł

Zwolnienie L4

Zwolnienie chorobowe L4

od 99 zł

Teleporada

Teleporada telefoniczna

od 89 zł

Wybierz usługę i zapłać po podaniu niezbędnych danych.

Tężyczka to zespół objawów chorobowych, które objawiają się zwiększoną pobudliwością nerwowo-mięśniową w postaci bolesnych skurczy oraz drżenia i mrowienia mięśni. Zwykle związana jest z zaburzeniami elektrolitowymi, a dokładniej z niedoborami – najczęściej wapnia i magnezu. Związane może być także z zasadowicą oddechową. Warto wiedzieć więcej o tężyczce, bo może dawać szereg różnych objawów, które można pomylić z innymi chorobami. 

Czym jest tężyczka? 

Tężyczka jest chorobą, której charakterystycznym objawem są skurcze mięśni. Najczęściej spowodowana jest niedoborami np. wapnia i magnezu, ale może być również związana z zasadowicą oddechową. Tężyczka może być również objawem niektórych chorób np. chorób trzustki, niewydolności nerek, problemów endokrynologicznych oraz zaburzeń psychicznych. Objawy tężyczki mogą być różne i zależeć od jej rodzaju – wyróżnia się bowiem zarówno tężyczkę utajoną oraz tężyczkę jawną. 

Tężyczka utajona – objawy

Tężyczka utajona jest związana z niskim poziomem magnezu oraz potasu w organizmie. Objawy mogą się pojawiać, kiedy dochodzi do hiperwentylacji, czyli kiedy stężenie tlenu we krwi znacznie wzrasta, a stężenie dwutlenku węgla spada. Przyczynami takiego stanu może być np. stres. Najczęstsze objawy tężyczki utajonej to: 

1.    Wahania nastroju 
2.    Bezsenność 
3.    Duszności
4.    Kołatanie serca
5.    Ataki paniki 
6.    Napady lęku 
7.    Drętwienie i mrowienie palców stóp i dłoni 
8.    Potliwość
9.    Przewlekłe zmęczenie
10.    Problemy z koncentracją 

Tężyczka jawna – objawy 

Tężyczka jawna związana jest ze zbyt niskim poziomem wapnia. Objawy tężyczki jawnej występują w formie ataku, który objawia się bardzo niepokojącym mrowieniem i drętwieniem niemalże całego ciała. Chory najpierw odczuwa mrowienie na rękach.i stopach, a następnie dochodzi do drętwienia - mogą mu ulegać m.in. okolice ust. Może dojść do skurczu ręki (objaw Trousseau – ręka zgina się tak, że opuszki palców stykają się ze sobą, uniemożliwiając ściśnięcie ręki w pięść) albo nogi (końsko-szpotawe ustawienie stóp). Kolejnymi etapami jest drętwienie przedramion i ramion, klatki piersiowej, twarzy, a nawet skurcz powiek.

Co można pomylić z tężyczką? 

Na wstępie wspomnieliśmy o tym, że objawy tężyczki są na tyle różne i niejednoznaczne, że może być pomylona z innymi chorobami. Czasami tężyczka może być naprawdę trudna do orzeknięcia, a kiedy wszystkie badania wychodzą prawidłowo i nie ma żadnych podstaw do jej powstawania, a jednak objawy się pojawiają – mówi się o tężyczce nerwicowej. Dotyka ona najczęściej osoby o typie osobowości neurotycznym, czyli z tendencją do zamartwiania się. I faktycznie – wiele objawów pokrywa się z tymi, które pacjent chorujący na zespół lęku uogólnionego (nerwicę – dawniej), może odczuwać w związku ze swoim problemem. Często tężyczka występuje u osób, które już chorują na nerwicę lękową. 

Przyczyny tężyczki 

Wspomnieliśmy już, że tężyczka utajona i tężyczka jawna dają różne objawy, a także mają różne przyczyny. Do najczęstszych zaliczyć można: 
1.    Niedobór wapnia (tężyczka jawna)
2.    Niedobór magnezu i/lub potasu (tężyczka utajona)
3.    Niedobory witaminy D
4.    Celiakia
5.    Insulinooporność 
6.    Choroby trzustki 
7.    Przyczyny psychologiczne 
8.    Niewydolność nerek 
9.    Alkoholizm 
10.    Usunięcie gruczołu przytarczycowego 

To zaledwie kilka przyczyn tężyczki – może być ich również znacznie więcej. O tym, czy warto przeprowadzać badanie na tężyczkę, z całą pewnością zadecyduje lekarz po zapoznaniu się z objawami, jakie odczuwa pacjent. 

Badania, które wykonuje się, by zdiagnozować tężyczkę 

Skoro wiemy, że najczęstszym powodem powstawania tężyczki są niedobory – nie ma lepszego sposobu niż sprawdzenie, jakie stężenie poszczególnych pierwiastków występuje w naszym organizmie. Dlatego też diagnostykę rozpoczyna się od pobierania krwi, oznaczenia wapnia, potasu i magnezu; sprawdzenia poziomu witaminy D, a ponieważ często tężyczka ma podłoże endokrynologiczne – warto przebadać hormony tarczycowe. Jednak same badania z krwi nie są wystarczające, ponieważ aby z całą pewnością sprawdzić, że naszym problemem nie jest tężyczka – należy przeprowadzić badanie za pomocą EMC, które nazywa się również „próbą tężyczkową”. 
Elektromiografia pozwala na ocenienie pobudliwości mięśni i badanie przeprowadzane jest w pozycji leżącej. Na jedno ramię zakłada się opaskę uciskową, a po 10 minutach pacjent proszony jest o wykonywanie szybkich i głębokich oddechów, aby doprowadzić do hiperwentylacji. Po dwóch minutach między palcami (wskazującym i kciukiem) umieszcza się cienką igłę, która ma śledzić czynność mięśnia. Wynik badania uzyskuje się od razu – jeśli próba jest pozytywna, wtedy stwierdza się tężyczkę. Badanie trwa 15 minut, można po nim wrócić do swojej regularnej aktywności. Warto jednak na takie badanie przyjechać z kimś bliskim, ponieważ zdarza się, że pacjent gorzej się po nim czuje i np. odczuwa zawroty głowy

Leczenie tężyczki 

Leczenie tężyczki to tak naprawdę wyleczenie przyczyny, czyli np. uzupełnienie niedoborów, jeśli to jest tego powodem. Zazwyczaj leczenie farmakologiczne w zupełności pomaga. Czasami jednak to nie wystarcza i bardzo pomocna może okazać się pomoc psychologa, psychiatry lub psychoterapeuty – jeśli naszym problemem okazuje się być tężyczka nerwicowa. 

Oczywiście niezwykle istotnym punktem jest wprowadzenie do swojej diety produktów, które mogą pomóc uzupełniać niedobory i sprawiać, że podobny problem nie spotka nas w przyszłości. Dlatego dieta powinna być bogata m.in. w mleko i przetwory mleczne, rośliny strączkowe, ryby, orzechy, pełnoziarniste produkty zbożowe czy jaja oraz warzywa i owoce. To również świetne zalecenie w celu profilaktyki. Istotne jest także suplementowanie witaminy D w okresie jesienno-zimowym. 

Czy tężyczkę można wyleczyć? 

Dla wielu osób to dość tajemniczy zestaw chorobowy. Warto jednak pamiętać, że tężyczka to tylko zbiór objawów, a nie sama choroba. Dlatego jeśli uda nam się wyleczyć objawy, które występują przy tężyczce – jest ona jak najbardziej wyleczalna. Jeśli jednak jest długo leczona, a problemy nadal występują, warto pochylić się nad psychologicznym aspektem tej choroby, ponieważ być może dopiero konsultacja z psychologiem lub psychoterapeutą, a być może nawet z psychiatrą w celu leczenia farmakologicznego, będzie w stanie pomóc. 

-
Autor: S.L.
Przy współudziale lekarza: Agata Skowron

Treści, które przedstawione są na stronie halomed.pl nie zastąpią kontaktu z lekarzem – są jedynie wskazówką i mają formę informacyjną. Administrator serwisu nie ponosi żadnej odpowiedzialności wynikającej z wykorzystania informacji, które są zawarte w serwisie.

Konsultacja z e-receptą